Tel: xxxxx xxxxxxxxxx | Mail:yonetim@erbaadernek.org.tr


ERBAA TARİHİ

Çevrede yapılan kazılardan, rastlanan kalıntılardan, tarihi kayıtlardan ve yapılan araştırmalardan Kelkit Havzası ve yöresinin HİTİT’ lerin yerleşim alanı olduğu tespit edilmiştir. Hititlerin ve Firiğlerin bu havza boyunca M:Ö. 2000 ile 600 yıllarında irili ufaklı bir çok yerleşim alanı kurdukları bilinmektedir. Bu dönemlere ait Horoztepe, Hacıpazar, Zilhor köyleri yörelerinde bir çok höyük ve tümüslere rastlanmaktadır. Antik çağın ünlü coğrafyacısı Amasyalı Strabor buraların Pontuslar dönemine FONOROVA olarak isimlendirildiğini,yine bölgede çok miktarda zeytinlik, üzüm bağları olduğunu, ormanların bulunduğunu, buralarda sayfiye yerlerinin olduğunu kaydetmektedir.

Pontus Hükümdarı Pontpolinyak bölgeye hükmettiği zaman ovaya FONOROVA adını verimli münbit, yeşil sulak olmasından dolayı verdiği, tarihçiler tarafından kaydedilmektedir. Daha sonra Pontusların son hükümdarı VI. Mithridates bu ismi kaldırarak Kelkit Havzasına OPOTORMA adını vermiştir. VI. Mithridates bugünkü Kale Köyünün bulunduğu yerde birleşen Kelkit ırmağı ile Tozanlı ırmağının Yeşilırmak adını aldığı Boğazkesen olarak bilinen yere Amasya’yı Niksar’a bağlamak için köprü yapmıştır. Köprünün ayakları halen mevcuttur. Kaledeki köprü ile Kaleyi inşa ettirmiştir.

Pontus Krallığı, Roma’nın eline geçince İmparator Pompey şimdiki Boğazkesene Mağnapolis adını vermiştir. Hükümet merkezi bugünkü Emeri (AMERYA), Simeri (GÜVEÇLİ) Köyüne taşımış, buralarda kaleler inşa etmiştir. Bugün kalıntıları hala mevcuttur. Buradan da Hükümet Merkezi Niksar’a taşınmıştır. Bölge daha sonra Romalıların, Danişmentlilerin, Bizanslıların, Selçukluların sonra da Osmanlı İmparatorluğu’nun eline geçmiştir. 1872’ de İlçe olmuş ve Erbaa adını almıştır. 1892’ de Tokat iline bağlanmış ( O zaman Tokat Sancak idi.) Tokat’ın İl olmasından bu yana oraya bağlı olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin güzel, şirin bir İlçesi olmuştur.

Osmanlı arşivlerinde bulunan tarihi vesikalara göre, daha 18. Yüzyılın başlarından itibaren KAZA-İ ERBAA' dan söz edilmektedir. Ancak sözü edilen Kaza-i Erbaa, Sonusa, Karayaka, Taşabat ve Erek adlı dört nahiyenin meydana getirdiği bir idari yapılanmadır.

Bu dört nahiyeden biri olan Erek nahiyesinin zamanla büyüyerek gelişmesi, diğer nahiyelerin yanında kendisine müstesna bir yer kazandırmıştır. Nitekim Erek nahiyesi zamanın devlet idaresinde 1872 yılında Amasya sancağına bağlı bir kaza (ilçe) olarak teşkilatlandırılmış, daha önce nahiyenin genel adı olan Erbaa adı da yeni kazanın-ilçenin adı olmuştur. Böylece 1872 yılında tesis bulunan Erbaa Kaymakamlığı, 1892 yılında Tokat'a bağlanmıştır.

     Erbaa, yerleşim yeri olarak çok eski tarihe sahiptir. Çevrede yapılan kazılardan, kalıntılardan ve tarihi bilgilerden Kelkit Havzası ve yöresinin Hititlerin yerleşim alanı olduğu tespit edilmiştir. Hititler ve Frigler Kelkit havzası boyunca MÖ. 2000-600 yıllarında irili ufaklı birçok yerleşim alanı kurmuşlardır.

     Osmanlı arşivlerinde bulunan tarihi vesikalara göre, daha 18. Yüzyılın başlarından itibaren KAZA-İ ERBAA' dan söz edilmektedir. Ancak sözü edilen Kaza-i Erbaa, Sonusa, Karayaka, Taşabat ve Erek adlı dört nahiyenin meydana getirdiği bir idari yapılanmadır. Bu dört nahiyeden biri olan Erek nahiyesinin zamanla büyüyerek gelişmesi, diğer nahiyelerin yanında kendisine müstesna bir yer kazandırmıştır. Nitekim Erek nahiyesi zamanın devlet idaresinde 1872 yılında Amasya sancağına bağlı bir kaza (ilçe) olarak teşkilatlandırılmış, daha önce nahiyenin genel adı olan Erbaa adı da yeni kazanın-ilçenin adı olmuştur. Böylece 1872 yılında tesis bulunan Erbaa Kaymakamlığı, 1892 yılında Tokat'a bağlanmıştır.

     Erbaa, Kelkit Irmağı ile Tozanlı Çayının birleşerek Yeşilırmak adını aldığı, Amasya ile Niksar'ı birbirine bağlayan, tarihi Boğazkesen (Kale) Köprüsü ve geniş alanda tarım arazisine sahip bir yerleşim yeri olarak tüm bölgede önemli yere sahiptir.

ERBAA’NIN ADININ TARİHÇESİ

"ERBAA" kelimesi, Arapça olup "dört" anlamına gelmektedir. Resmi kayıtlarda 18. yüzyılın başlarından itibaren Erbaa adının kullanıldığıgörülmektedir. Bir ara bu kelime "Nevahi-i Erbaa" şeklinde kullanılmıştır. O dönemlerde Niksar Amasya arasında en önemli yerleşim brimleri; Erek, Karakaya, Sonusa (Uluköy) ve Taşabat (Taşova) idi. 
Nüfus yönünden ancak birer nahiye büyüklüğünde ve aynı bölgede olmalarından hepsine birden Nevahi-i Erbaa yani "dört nahiye" deniliyordu. Hatta tahakkuk eden vergiler de bu isimle kaydediliyordu. H.1256/M.1840 da, Erbaa adıyla maruf dört nahiyenin (Erkek, :Karakaya, Sonusa, Tşabat) vergisi 471243 kuruş olarak resmi evraka geçmiştir. 
Buna göre Erbaa; Erek, Karakaya, Sonusa ve Taşâbat'ın genel bir adı olmuş, dördü birden sanki bir kaza (ilçe) görünümünü almıştır. Hatta resmiyette Kaza-i Erbaa tabiri de kullanılmıştır. 
Erbaa İlçesi Orta Karadeniz bölgesinde Tokat iline bağlı olup, Kelkit ve Tozanlı çaylarının birleşerek Yeşilırmak (İris) adını aldığını yerde bereketli topraklar üzerinde kurulmuş şirin bir ilçemizdir. İlçe toprakları, kısmen Tozanlı çayı olmak üzere özellikle Kelkit Irmağı boyundaki bir ova ile bunu çevreleyen dağlık yerleri içine alan 1111 Kilometrekarelik bir sahadır. 
Kuzeyden Samsun'un Çarşamba ilçesi ile Ordu ilinin Akkuş ilçesi, batıdan Amasya'nın Taşova ilçesi, doğudan Tokat'ın Niksar ilçesi, güneyden Tokat merkez ve güneybatıdan Turhal ilçesi ile çevrilidir. ilçenin üzerinde bulunduğu ovanın kuzeyinde; Canik dağı içerisinde değerlendirilen Karınca dağı, güneyinde Sakarat ve Boğalı dağları, doğu ve batısında da bu dağların uzantıları yer almaktadır.

ERBAA’DA YAŞAMIŞ OLAN ESKİ UYGARLIKLAR’DAN GÜNÜMÜZE

 

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d1/Mesopotamian_cylinder_seal_impression.jpgSÜMERLER
Ünlü tarihçi Wolley'in ve ıngiliz tarih filozofu Arnold Tony' nin belirttiklerine göre; Mezopotamya'da yaşamış bulunan.Sümerler, orta Asya'dan veya Kafkasya'dan gelerek önceleri Karadeniz bölgesinde, Tokat ve Kelkit havzasında yerleşmişler, daha sonraları ya kendileri veya yakınları Mezepotamya'ya göç etmişlerdir.
Çevrede rastlanan kalıntılara, tarihi kayıtlardan yapılan araştırmalara göre; Erbaa'nın kapsadığı Kelkit Havzası ve yöresinin önceleri Sümerler ya da Eti Türklerinin elinde bulunduğu, sonradan Pontoslar'a, Romalılar'a, Emevi ve Abbasi Halifelerine ve sonra da Osmanlılar'a geçmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Önceleri bugünkü Erbaa ve Taşova yörelerinin adlan "EREK" ve "TAŞABAT" ti. Erek (Erbaa ve yöresi) ve Taşabat (Taşova) bölgeleri PONTOSLAR'ın daha sonra verdikleri "TONOROVA" adı altında Pontos Hükümetine bağlı bulunuyordu. Pontos Hükümdarı PONT Polinyonyak'ın "KELKİT VADİSİNE" hükmetmeye başladığı tarihi ise, "TİBER" devrine rasladı-ğı kayıtlardan anlaşılmaktadır.

EREK ve TAŞABAT bölgelerine verilen "TONOROVA" adının daha sonra hükümdar Mihridatopor tarafından "OPOTOR-YA" (şimdiki Andıran Köy'ü) olarak adlandırıldığı ve Hükümet. Merkezinin de buranın, yani "OPOTORYA" nın 16. kilometre Güneyindeki "KAFRİYA" şehri olduğu görülmektedir. "NEOSAZARA" (Niksar) ile PONTÖKSEN" (Taşova) arasındaki Amasyalı ünlü Coğrafyacı ıstirabon'un kaydettiği "FONOROVA" Pontos'un en güzel bir parçası olarak nitelendirilmiştir. "LİKÜS" (KELKİT) ve "İRİSİ (Yeşilırmak) sularının geçtiği bu geniş ve bitek vadinin vaktiyle Zeytinyağı, şarap, üzüm ve hububatlariyle şöhret bulduğu kaydedilmektedir.

BİZANS DÖNEMİ
Doğu Roma ımparatorluğu hükümdarlarından Pompey'in buraları ele geçirerek şimdiki "BOğAZKESEN" mevkiinin adını "MAğNAPOLıS" olarak değiştirdiği, hükümet merkezinin bugünkü Hayati (Doğanyurt) Bucağına bağlı "EMERYA" (Emeri-Bağpınar) köyüne taşındığı, seksen yıl sonra da hükümet merkezinin "Kayaserin" (yenişehir anlamına) Neosazara'ya (Niksar) taşınmış olduğu anlaşılmaktadır! şimdiki Erbaa ilçesi ve yöresinin 1859 yılına kadar, o zaman Ünye'ye ve şimdi ise halen Taşova ilçesine bağlı bulunan Sonusa'ya (Uluköy) bağlı bulunduğu öğrenilmektedir. Yapılan incelemelerden anlşıldığına göre; Erbaa'nın yakın zamanlara kadar bir köy halinde bulunması, ilçenin hükümet merkezi olarak çok uzun bir tarihi geçmişi olmadığını göstermektedir. Ancak, ilçe yörelerinde; Sümerler ya da Etiler'e; Pontoslar'a, Romalılar'a, Abbasi ve Emeviler'e ve Osmanlılar'a ait tarihi kalıntılara sık sık raslanmaktadır. ılçemizin Emeri, (Bağpınar) Eksel, (Koçak) Tanoba, Fidi (Akça), Kale, Hacıpazar, Karayaka, Kozlu, Hacıbükü, Değirmenli köylerinde bugün bile birçok tür tarihi kalıntılara raslamak mümkündür. Özellikle Değirmenli, Emeri, Hacıpazar gibi köylerinde bulunan tarihi eşyalar, madeni ve tarihi kıymetleri yönünden değer taşımaktadırlar. Bu köylerin bazılarında müsadesiz olarak yapılan kazılarda elde edilen çok kıymetli eşyalar halen antika simsarlarına hiç pahasına satılmaktadırlar. Hacıpazar Köyünde yapılan kazılarda elde edilen kıymetli tarihi eşyalar (altınküpe, yüzük, heykel, vazo vb.) özellikle Havza ilçesine kaymakta ve oradan da bilinmeyen istikametlere yollanmaktadır. Bu köyde geçen yıl tarihi değeri çok büyük olan altın paralar bulunmuş ve 267 adedi Hükümetçe alınmıştır.


http://www.turkcebilgi.com/images/imgk/5645.jpgYAVUZ SELİM NİKSAR'DA(H.920/M.1514)
Şah ısmail'in Doğu Anadolu'da taraftarları vasıtasıyla çıkardığı gaileler, Tokat'a vukubulan hücümü ve bazı yersiz teşebbüsleri, YavuzSelim'in sefer açmasına sebep oldu. Sivas'a geldiği vakit ordu ihtiyacı için zahire toplanmasına çalıştı. şii taraftarlığı yapan ve ötede beride haydutluk eden bir çok serserileri temizletti. Sivas havalisinde ihtiyadi tedbirler aldı. Ondan sonra ıran'a yürüdü.şah ısmail ile Çaldıran'da yaptığı harpte galip gelen Yavuz, Kelkit vadisini takip ederek döndü. Ramazan bayramı namazını Niksar'da kıldı. Niksar'da iki gün istirahattan sonra Hayati ve Sonusa yolu ile Amasya kentine ulaştı. 6 şevval, 920. O zamanlar azık kıtlığından pahalılık gök kubbeyle bir eşik olmuş, buğday ile arpa satıcılarının en değerli mallan arasına girmişti. Kilsi 1400'e satanı iyi vurgundur diye İstanbul kelle eylerdi.

cialis online viagra bestellen kamagra jelly kamagra oral jelly kamagra australia cialis australia levitra australia cialis 20 mg cialis prijs cialis kopen viagra voor vrouwen kamagra kopen viagra prijs

viagra hinta viagra bestellen viagra pil levitra prijs levitra 20 mg cialis bestellen kamagra jelly kamagra oral jelly cialis kopen viagra kopen viagra pillen levitra kopen cialis norge viagra for kvinner

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0e/Kanuni.jpgSULTAN SÜLEYMAN AMASYA'YA GEÇTİ (H.961/M.1554)
Sultan Süleyman şarkta bir çok akınlar yaptıktan sonra Sivas'a döndü. Sivas'ta Acem şahının elçisinin Erzurum'a geldiğini bildirdiler. Sultan Süleyman, "ardımızca Amasya'ya yollayasın" diye emir verdi. Tokat üzerinden Amasya'ya geçti. Kendisi Amasya'da, ordusu civar düzlüklerde bir kısmı Taşova'da (Erbaa ovasında)-kışladı. Sultan Amasya'da bir çok sefiri kabul etti. Kışlaklardaki askere izin verildikten sonra ıstanbul'a döndü.

 

 

ERBAA HOROZ TEPESİ
Erbaa'nın Doğu güneyindeki "HOROZ TEPE" si, Anadolu'da ve ön asyada özellikle Kral mezarları bakımından en önemli yerlerden biridir. tarihi Milâttan 3 bin yıl öncelerine dayanan Horoz tepesinde yapılmış bulunan arkolojik araştırmalar, Horoz tepesinin büyük tarihi değerler taşımış bulunduğunu meydana çıkarmıştır. Bu konuda ilk arştırmayı yapan Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Ön Asya Profesörü Tahsin Özgüç'tür.     Halen üstü toprakla örtülü bulunan Horoz Tepesinin altında yatan tarihi kalıntılar "HİTİT" lere aittir.
 

Devletçe yapılacak kazılarda Horoz Tepesinden meydana çıkacak tarihi eserlerin, Erbaa'yı turistik takviye edeceği muhakkaktır.
Çünkü Horoz Tepesi, Ön Asyada tarihi değeri bakımından Alacahöyükten daha fazla ilgi çekmektedir. şimdiye kadar Ala-cahöyüke birçok kazılar yapılmış ve tarihi eserler elde edilmiş bulunmaktadır. Fakat Horoz tepesi henüz dokunulmamış bir hazine şeklinde yatmaktadır.
Kral mezarları ve eski tarihi eserler yönünden dünya çapında büyük bir değer taşıyan "HOROZ" tepesinin üzerinde şimdi tarlalar ve bu tarlaların arasında günümüze ait bir mezarlık vardır.
Devletçe yapılması düşünülen ve sıraya konmuş bulunan kazılardan sonra, büyük bir medeniyeti ortaya çıkaracak ve binlerce turistlerin "iyaretgâhı olacak bu tarihi alanın Devletçe kazı yapılıncaya kadar korunması ve şahıslarca yapılacak kazıların önlenmesi, her Erbaa'lının görevi olmalıdır.

 

timberland boots parajumpers long bear canada goose trillium parka canada goose jakke parajumpers udsalg parajumpers jakke udsalg ugg hjemmesko timberland sko canada goose jacket parajumpers long bear udsalg

kamagra 100mg kamagra bestellen cialis bestellen priligy dapoxetine cialis generika tadalafil 20mg levitra rezeptfrei levitra generika cialis preis kamagra apotheke cialis kaufen kamagra tabletten viagra generika online kamagra kaufen cialis ohne rezept lovegra kaufen kamagra online cialis ohne rezept viagra generika cialis generika viagra online kaufen kamagra shop levitra generika levitra 20mg viagra kaufen levitra preis kamagra gel kamagra bestellen viagra bestellen levitra generika viagra generika cialis generika kamagra kaufen viagra bestellen levitra ohne rezept levitra 20 mg lovegra kaufen viagra kaufen kamagra tabletten viagra generika kamagra oral jelly levitra generika levitra bestellen kamagra 100 kamagra oral jelly viagra bestellen

nike air max dame christian louboutin sko ray ban solbriller woolrich jakke louboutin sko canada goose tilbud louis vuitton taske parajumpers jakke louis vuitton pung barbour jakke ugg st?vler moncler jakke ray ban briller canada goose jakke air max dame


Mail Listemize Kaydolun !
Ad Soyad Girin..
Mail Adresinizi Girin..




     
yönetim@erbaadernek.org.tr